Farm the Gap, Milano, Italy, 2010

Studio Shift

Project Team:

Mario Cipresso, Andrew Kim, Alex Fishman, Dana Mangahis, Marisol Mejia, Stephen Morton, Keely Colcleugh

Η πρόταση αποβλέπει σε μια συνολική στρατηγική αξιοποίησης, ορίζοντας ταυτόχρονα μία αυτόνομη κοινότητα που επιδιώκει να ενσωματωθεί με την υπάρχουσα πόλη. Πρόκειται για μια πρόταση αστικού σχεδιασμού που συνδυάζει ένα νέο τρόπο κατοίκησης σε αλληλουχία με την εκμετάλλευση της γης, παράγοντας και καλλιεργώντας εκτάσεις πρασίνου με στόχο μελλοντικές στρατηγικές σκέψης, ανάπτυξης της πόλης. Το σχέδιο εμπεριέχει διαφορετικά επίπεδα αλληλοσυσχέτησης των διαφορετικών δραστηριοτήτων. Το πρόγραμμα αποτελείται από μια επιφάνεια μελλοντικής οικιστικής ανάπτυξης, μια επιφάνεια γραφείων, χώρων αθλητικών δραστηριοτήτων καθώς και από ένα επίπεδο που περιλαμβάνει χώρους πολιτισμού.

Η διάρθρωση των διαφορετικών επιπέδων και η αλληλοδιείσδηση των επιμέρους στοιχείων, αποτελούν την απαρχή της ιδέας σύλληψης της πρότασης.Από το αρχιτεκτονικό και αστικό φόρουμ του Μιλάνου, με την υποστήριξη του κοινοτικού πλαισίου, ανατέθηκε η εκπόνηση δώδεκα προτάσεων, στην περιφέρεια της ιστορικής πόλης, που θα προσέγγιζαν το θέμα μέσω εννοιολογικών ιδεών και προτάσεων, για τον προορισμό και το μέλλον του Μιλάνου (Milano Standt Krone 2030). Η εκπόνηση της μελέτης έγινε από την αρχιτεκτονική ομάδα Studio Shift, με τίτλο Farm The Gap, προσφέροντας μία συμπύκνωση της έννοιας της πόλης. Η πρόταση διοχετεύει 25,000 κατοίκους, για μια συνολική αύξηση του πληθυσμού των 300.000.

Για την καλύτερη εκμετάλλευση της ηλιακής έκθεσης, το επίπεδο αξιοποίησης της γης αναπτύσσεται στο νότιο μέρος έχοντας μία κλίση προς τον ουρανό.

Η επιφάνεια αυτή στη συνέχεια αποτελεί τη στέγαση της νέας οικιστικής ανάπτυξης. Οι καλλιέργειες φυτεύονται έπειτα με βάση τις ιδανικές θέσεις ανάλογα με το είδος τους, την ηλιακή έκθεση και την κατακράτηση του νερού που χρειάζονται για την ανάπτυξη τους. Έτσι καλλιέργειες που ευδοκιμούν σε ξηρό έδαφος τοποθετούνται ψηλότερα ενώ αντιθέτως οι καλλιέργειες που απαιτούν υγρές συνθήκες τοποθετούνται στη χαμηλότερη περιοχή. Ένα ολοκληρωμένο μηχανικό σύστημα κίνησης επιτρέπει στους εργάτες να διασχίσουν το γεωργικό έδαφος του αγροκτήματος με καροτσάκια, που ταξιδεύουν κατά μήκος ενός δικτύου σιδηροτροχιών διευκολύνοντας τη συγκομιδή των καλλιεργειών.

Η ανύψωση του επιπέδου της καλλιέργειας επιτρέπει την εισαγωγή ενός οικιστικού προγράμματος με δύο διαφορετικές συνθήκες κατοίκησης. Στο νότιο τμήμα δημιουργούνται διαμερίσματα με αυλή, ενώ στο βόρειο τμήμα οι οικιστικές μονάδες αποτελούνται από ενότητες που διοργανώνονται σαν ένα ‘γυάλινο μωσαικό’. Το κενό που δημιουργείται από τους διαφορετικούς χειρισμούς του εδάφους αξιοποιείται ως μια πολυεπίπεδη βυθισμένη πλατεία συνδεδεμένη με την προτεινόμενη προέκταση του υπάρχοντος σιδηροδρομικού δικτύου. Η πλατεία σχεδιάστηκε ως το κομβικό σημείο της πρότασης σαν ένας κοινόχρηστος χώρος που παρέχει παθητικές και ενεργητικές δυνατότητες αναψυχής αλλά ταυτόχρονα παρέχοντας μια οπτική και ουσιαστική σύνδεση με το υπόλοιπο πρόγραμμα του βόρειου μέρους που αποτελείται από γραφεία και ένα μουσείο. Για να επιτευχθεί η βελτιστοποίηση της οπτικής σύνδεσης με την υπάρχουσα πόλη, η πλειονότητα των κτιριακών όγκων υψώνονται πάνω από το επίπεδο του εδάφους για να καταστεί δυνατή η θέα, μέσα από τη νέα πρόταση του αστικού σχεδιασμού.

Οι κινήσεις εμπλουτίζονται με διαφορετικές πράσινες ζώνες περιπάτου καθώς η πρόταση αποτελείται από εκτεταμένους χώρους πρασίνου δημιουργώντας ένα νέο τοπίο κάτω από τα κτίρια παρέχοντας ταυτόχρονα σειρά δόμησης της οικιστικής ανάπτυξης, στον υπερκείμενο χώρο.

Το υφιστάμενο σιδηροδρομικό σύστημα με την ανάπτυξη της πρότασης συγκλίνει στο σημείο αυτό επιτρέποντας τη διείσδυση μεγαλύτερου μέρους της πόλης στα νέα προγράμματα συνάθροισης που διασταυρώνουν και διασπείρουν τον πληθυσμό σε νέες δυνατότητες της αστικής εμπειρίας. Λόγω της έλλειψης πράσινων χώρων στο κέντρο της πόλης, η πρόταση επιδιώκει να ανταποκριθεί σε αυτές τις ελλείψεις, δημιουργώντας μια αντιστροφή της υφιστάμενης κατάστασης μεταξύ του κέντρου και την προς ανάπτυξη περιοχή επέμβασης. Με τα κατάλληλα έργα υποδομής της πρότασης, που φτάνουν έτσι στο κέντρο της πόλης ενσωματώνονται οι κινήσεις των πεζών με τους χώρους πρασίνου και τη γεωργική παραγωγή . Η προσέγγιση του προτεινόμενου έργου θα μπορεί να αντιμετωπίσει την έλλειψη πολιτιστικών δραστηριοτήτων στην περιφέρεια της πόλης παρέχοντας ευκαιρίες στους κατοίκους να βιώσουν μαι διαφορετική ποικιλία δραστηριοτήτων άμεσα συσχετισμένη με το τοπίο και τον περιβάλλοντα χώρο με την καλλιέργεια της γης. Με τα έργα υποδομής της πρότασης, στις υφιστάμενες δομές πάνω από το επίπεδο του εδάφους, εισάγονται νέα δομικά συστήματα υποστήριξης προκειμένου να δημιουργηθούν ευκαιρίες εισαγωγής πράσινων κόμβων η παρόμοια προγράμματα που αποσκοπούν σε ανάλογους χειρισμούς της γης. Η πρόθεση της πρότασης δεν είναι αποβάλει τα υπάρχοντα αστικά πρότυπα της οικιστικής ανάπτυξης αλλά να τα συμπληρώσει εμπλουτίζοντας τις ιδέες ανάπτυξης της πόλης.

Πηγές:

http://www.studioshift.com

http://www.archdaily.कॉम

Συγκριτική προσέγγιση των παραδειγμάτων

Η αποσπασματική ανάλυση των τριών παραδειγμάτων αποτελεί σημείο εκκίνησης για μια συγκριτική αξιολόγηση και διερεύνηση ενός συλλογικού προβληματισμού για τη μορφή, την οργάνωση και τη συνοχή της σύγχρονης πόλης. Η επιλογή των παραδειγμάτων έγινε με το κριτήριο των αντιθέσεων της λογικής τους και των διαφορετικών χειρισμών του χώρου αποσκοπώντας στην κατανόηση των συνθηκών εκείνων που οδηγούν σε διαφορετικές λογικές διάρθρωσης της σύγχρονης πόλης. Σε μια εποχή της παγκοσμιοποίησης τα πάντα μεταβάλλονται και μετασχηματίζονται με ταχύτατους ρυθμούς με αποτέλεσμα τη συνολική υποβάθμιση του σύγχρονου αστικού χώρου και την αναζήτηση νέων δομών και ποιοτήτων χώρων που να αποτελούν ένα νέο πλαίσιο ζωής. Κοινό σημείο των τριών παραδειγμάτων αστικού σχεδιασμού αποτελεί η αλληλοσυσχέτηση διαφορετικών χωρικών συνθηκών, της οικιστικής ανάπτυξης και του περιβάλλοντα χώρου. Μια συνοχή που εξαρτάται σήμερα από το βαθμό που είναι προσιτά τα διαφορετικά μέρη του χώρου σε σχέση με τις εκάστοτε πτυχές της προσπελασημότητας και τις χρήσεις που προσφέρουν.

Στο οικιστικό συγκρότημα Shinonome στο Tokyo, καθώς πρόκειται για μια καθ΄ύψος ανάπτυξη των κατοικιών, πρωταρχικό ζήτημα της πρότασης κατέχει η διαμόρφωση των κοινόχρηστων χώρων ως σημεία δυνατότητας κοινωνικής επαφής. Το αποτέλεσμα από τη διαχείριση των κτιρίων που τοποθετούνται αυστηρά μέσα στον ορθογωνικό κάναβο οδηγεί σε μια μορφή πειθαρχίας, σε μια μονοτονία μειώνοντας τις δυνατότητες ποικιλίας χωρικών πλεγμάτων. Εν αντιθέση με το παράδειγμα του Rio Olympic Port στην Βραζιλία, που ο κάναβος λειτουργεί αναμφισβήτητα σαν ένα ευέλικτος μηχανισμός με ένα ευρύ φάσμα δυνατοτήτων που εξελίσσεται κλιμακωτά σε διαφορετικά επίπεδα προσφέροντας μια πολυπλοκότητα στο γενικό σύνολο που συνδιαλέγεται δημιουργώντας χώρους αλληλοεπίδρασης και κοινωνικότητας. Στο παράδειγμα του Rio, ο δημόσιο χώρος έχει χωρική συνέχεια στα διαφορετικά επίπεδα και συνδέεται άμεσα με τους χώρους των διαμερισμάτων εξακολουθώντας όμως να αποκόπτεται, λόγω της μεγάλης κλίμακας, από το επίπεδο του εδάφους. Η αντίθεση της λογικής αυτής σημειώνεται στην περίπτωση του Farm the Gap στο Milano όπου διέπεται από ένα διαφοροποιημένο χειρισμό του χώρου ως μια μετάβαση και μία σύνδεση μεταξύ των διαφορετικών περιοχών που αποτελούν μια χωρική συνθήκη διαλόγου περιοχών διαφορετικού τύπου. Εδώ παύει να υφίσταται ο κάναβος και έχουμε μια ελεύθερη διάταξη στο χώρο, μια ροηκότητα μια εγκάρσια κίνηση σε διαφορετικά επίπεδα. Ο συνδυασμός διαφορετικών χρήσεων συμβάλλει ριζικά στο χειρισμό του εδάφους αποτελώντας ένα σύστημα αλληλοεππικαλύψεων διαφορετικών περιοχών. Η ριζοσπαστική φύση της πρότασης έγκειται στο γεγονός ότι το Μιλάνο απαιτεί, εκτός από την κατανόηση της ιστορικής και αρχιτεκτονικής σημασίας του, την εξέταση του μέλλοντος στην οποία οι φυσικοί πόροι μειώνονται δραστικά.

Η σχέση μεταξύ παραγωγής και κατανάλωσης έχει διαταραχθεί με επιτακτική την ανάγκη μελλοντικών στρατηγικών σκέψης ανάπτυξης της πόλης καθώς η ίδια συνεχίζει να επεκτείνεται. Η δυνατότητα παραγωγής για την κάλυψη των αναγκών είναι πρωταρχικός παράγοντας στο σχεδιασμό της σύγχρονης πόλης, που αποσκοπεί στην εύρεση και αξιοποίηση κατάλληλης γης προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός. Αναμφισβήτητα όλες οι πόλεις πρέπει να εντοπίσουν νέους τρόπους ανάπτυξης, ώστε να αποβλέπουν στην πύκνωση της πόλης με έναν βιώσιμο τρόπο, προετοιμάζοντας την πόλη για την επικείμενη ενεργειακή έλλειψη νερού και των τροφίμων που έχει ήδη αρχίσει να πλήττει διάφορους πληθυσμούς του κόσμου.